Binnenkort passen we deze website aan en krijgt u niet alleen nieuws in deze ART9 in action-blog, maar openen we ook een nieuwe rubriek (OPINIE - OPINION) over boeken, catalogi, albums, websites, apps en DVD's met of over strips. Een van de eerste beeldverhalen die we daarin willen besperken (en aanbevelen) is Schoonheid, het eerste solo-album van François Schuiten, zopas verschenen bij Casterman.We hopen dat onze webmaster een en ander snel in orde brengt.

Daarop hoeft u echt niet te wachten om dit beeldverhaal in huis te halen of, beter nog, het werk van meester Schuiten met eigen ogen te gaan bewonderen in de Brusselse galerij Champaka, in de buurt van de Grote Zavel. U kan er nog tot 6 mei terecht voor de expo Variations sur La Douce (La Douce/Schoonheid zijnde de troetelnaam van de schitterende stoomlocomotief op de cover van het album). Een prachtige gelegenheid om u onder te dompelen in het magisch irrealisme van de tekenaar, of, wie weet, om er origineel werk van hem aan te schaffen. 

Persoonlijk stonden we lange tijd vol bewondering stil bij de grote foto's van Brussel die er worden getoond, waaraan de bedenker van De Duistere Steden zijn gestroomlijnde trein heeft toegevoegd. Een voorwaar verbluffende techniek. Hierboven ziet u het werk Résidence Palace - 2012 (foto van Marie-Françoise Plissart en tekening in potlood en acrylverf van François Schuiten, 112 x 145 cm - 10.300 €).

François Schuiten (rechts) in gesprek met zijn uitgever Simon Casterman op de vernissage.

Met dank aan de onovertoffen "society-fotograaf" Yves !

Mais non, cher professeur. Cette dédicace est fausse !

Comment ? Cette carcasse se chausse ?

Non, non, cette dédicace est FAUSSE !

C’est mon avis et je le partage…

© Herge - Moulinsart 2012 (pour la case de gauche, bien entendu)

A force de chasser du Tintin tous les jours on risque d'en attraper des visions... Voici qu'à l'occasion de recherches approfondies dans de vieux documents je tombe sur cet autographe.

Aucun doute possible, c'est le signature de Tintin ! Posée sur le papier par la main du maître en personne, Hergé, dans une des toutes premières éditions de Tintin aux pays des Soviets au de Tintin au Congo ! Je la reconnais tout de suite...

Mais non, je me trompe. Je découvre que c'est la signature d'Albert Einstein ! Elle se trouve sur un document datant de 1933, à l'époque où le prix Nobel de physique 1926, qui avait fui l'Allemagne nazie, résida au Coq, sur la côte belge. Et, comme l'écrit Philippe Goddin, Einstein et Hergé s'y sont peut-être croisés, car durant l'été de 1933 le dessinateur y passa quelques jours de vacances en compagnie de son épouse Germaine. Mais ceci n'a rien à voir avec cela.

Néanmoins les deux autographes, même si elles ne se ressemblent pas tellement  — honte à moi — ont quelque chose en commun: elles sont extrêment recherchées et donc précieuses. Allez donc voir le site de History for sale.`

Le "vrai" Tintin, numéroté et tout...

Galerie Petits Papiers opende onlangs haar nieuwe tentoonstellingsruimte op de Zavel in Brussel met de vernissage van L’ Expo Du Chat. ART9experts was aanwezig en zag dat het heel goed was. Ondergetekende stuurde er zelfs zijn studenten journalistiek heen voor verslag, zodat de jongelui er ook enige stripcultuur konden opsteken. Ziehier een greep uit hun bevindingen.

Mono Liso, Acryl op doek door Geluck — © Geluck

— “De splinternieuwe, nog naar verf geurende galerij op de Grote Zavel geeft met deze eerste tentoonstelling gewijd aan de dikke kat van tekenaar Geluck het startschot van een indrukwekkende en atypische programmatie die zich focust op de 9e kunst. De rode draad in alle tentoonstellingen is de relatie tussen strips en de hedendaagse kunst. Op de driehonderd vierkante meter, verdeeld over drie verdiepingen, laat Geluck zien dat hij meer in zijn mars heeft dan tekenen. Naast enkele originele stripstroken kan u zich vergapen aan een dertigtal grote acrylwerken op doek, alsook aan een aantal sculpturen.”

— “în de prenten waar niet de kunst zelve op ludieke wijze door Le Chat onder de loep wordt genomen, gaat Geluck in op de absurditeit van de menselijke samenleving. Via de droge, schertsende blik van zijn geesteskind, houdt hij de lezer een spiegel voor. Een spiegel waarin deze alle menselijke fouten in een humoristisch jasje voorgezet krijgt. En de kat, die staat erbij en kijkt ernaar.”

— “Het pand op de Zavel, in de volksmond gekend als ‘Vaisselle au kilo’, opent met Le Chat van de Belgische striptekenaar Philippe Geluck. Via zijn mondige cartoonkat stelt Geluck vragen over de zin van moderne kunst en de plaats ervan in de maatschappij. Om de geestigheid van de letterlijke interpretaties  en de nuchtere commentaren over kunst van de dikke poes te kunnen begrijpen, dient de bezoeker wel een gemiddeld mondje Frans en Engels te spreken."

— "Na de openingstentoonstelling volgen nog artistieke confrontaties tussen onder meer stripauteur Maurice Tillieux, schilder José Garcia Cordero en kunstenaar Pascal Bernier en tussen striptekenaar Philippe Druillet en schilder Hervé di Rosa. Kunstige clashes die het waard zijn om de agenda in de gaten te houden.”

De tentoonstelling L’ Expo Du Chat loopt nog tot 17 april in Galerie Petits Papiers, te vinden op de Grote Zavel (Bodenbroeckstraat 8-8a) in Brussel en open van woensdag tot zondag, tussen 11 en 18u.30.

Met dank aan de 17 HUB-studenten van de Mediaopleiding Print 2011-2012 en meer bepaald aan Dorien Colman, Tine Kintaert, Griet Ryckeboer en Hanne Vlogaert.

La date de la première vente aux enchères internationale consacrée au 9e Art de Sotheby’s a été fixée au mercredi 4 juillet, fête nationale aux Etats-Unis. Afin de promouvoir cette vente, Sotheby’s vient d’éditer une plaquette informative dans laquelle la grande maison explique le pourquoi et le comment de cette première de Sotheby’s dans le domaine de la bande dessinée.

Marcel Wilmet d’ART9experts participe à cette vente en tant qu’expert indépendant, assistant Jean-Marc Thévenet, l’expert attitré de Sotheby’s, dans ses recherches. La vente aura lieu dans les locaux de Sotheby’s à Paris, rue du Faubourg Saint-Honoré. La maison de ventes, fondée en 1744 en Amérique, annonce des expos des œuvres récoltées en juin et juillet à Bruxelles et à Paris.

4th of July

Sotheby’s heeft de datum bekend gemaakt voor zijn eerste internationale stripveiling in Parijs. Deze zal plaats vinden in de lokalen van Sotheby’s in Parijs, aan de rue du Faubourg Saint-Honoré, op woensdag 4 juli, toevallig of niet de nationale feestdag van de Verenigde Staten. Het grote veilinghuis, dat in 1744 werd opgericht in Amerika, heeft ook een brochure uitgegeven, waarin het hoe en waarom van deze première van Sotheby’s op het domein van de 9de kunst wordt uitgelegd.

Marcel Wilmet van ART9experts neemt aan deze veiling deel als onafhankelijke expert ter ondersteuning van Jean-Marc Thévenet, de officiële expert van Sotheby’s. In juni en juli zullen de aangeboden stukken getoond worden in Brussel en Parijs.

Nous tiendrons les lecteurs de ce blog au courant de l’évolution de cette prestigieuse vente aux enchères.

We zullen de lezers van deze blog zeker op de hoogte houden van de evolutie van deze presitigieuze veiling.

Rond deze tijd moet de eerste Kuifje-film van Spielberg, The Adventures of Tintin – The Secret of the Unicorn, zo’n 80 miljoen dollar opgebracht hebben in de Verenigde Staten. Na 65 speeldagen in zowat 3.000 cinemazalen is dit geen overweldigend resultaat. In alle andere landen van de wereld samen zorgde de 3D-prent gelukkig wel voor ruim 295 miljoen dollar inkomsten. Samen voldoende dus om de 130 miljoen van het draaibudget en de – wellicht – even hoge promotiekosten te compenseren en om te beginnen denken aan de tweede film, die volgens de jongste roddels op het web De zaak Zonnebloem zou combineren met De schat van Scharlaken Rackham. Tja.

The American Dream van vele Belgische, Franse of Zwitserse verzamelaars-beleggers is dus niet uitgekomen. De Amerikaanse (kunst)markt lijkt in ieder geval nog niet echt rijp om originele meesterwerken van Hergé en oude zwart-wit Kuifje-albums in nieuwstaat te willen opkopen tegen – uiteraard – veel hogere prijzen dan dewelke de Europese kenners bereid zijn te betalen. Maar misschien zorgen de ontgoochelende bioscoopcijfers in Amerika wel voor een vertekend plaatje.

In talloze andere landen zijn The Adventures of Tintin wel laaiend onthaald. We denken aan verre landen zoals Japan, China en India. Misschien ligt de toekomst van Kuifje in deze nieuwe “Nieuwe Wereld”, waar de nieuwe miljonairs welig tieren ? Of misschien roert er toch iets in de Angelsaksische wereld. Misschien heeft de film in de States en in Groot-Brittannië wel de juiste mensen beroerd, de “connaisseurs”, de culturele voortrekkers. Dit is al eens gebeurd, in Engeland, eind de jaren 1950, toen de eerste Engelse vertalingen van de persen van de Londense uitgever Methuen rolden.

Tintin was meteen een hit in de Britse hoofdstad, en in Oxford, en in Cambridge. Kortom, bij heel de intellectuele elite van het land. Daar zijn bewijzen van en wij kregen ze zopas nog eens onder ogen. In een oude map met persartikels over Kuifje die we zomaar kregen aangeboden – wat een mooi beroep hebben wij, experts, toch – ontdekten we enkele prachtige, zij het vergeelde, Britse media, waarin de eerste Adventures of Tintin vol lof werden beschreven en vol ijver aanbevolen aan het jonge volk in schooluniform. 

Zo kregen we The Listener van 3 oktober 1957 onder ogen. Dit meer dan ernstige blad, uitgegeven door de BBC (British Broadcasting Corporation) wijdde anderhalve, geïllustreerde bladzijde aan het fenomeen Tintin in een herfstspecial over literatuur !

Sterker nog, Tintin haalde op vrijdag 5 december 1958 de frontpagina van niets minder dan The Times Literary Supplement, compleet met een illustratie van Hergé. “The Epic Strip Tintin Crosses the Channel”, zo juichte deze bijzonder eerbiedwaardige boekenbijlage de blijde intrede van de Belgische stripheld in Albion toe. In een nummer, nota bene, gewijd aan “The Books of the Year”.

Hopelijk maken we dus in 2012 een revival van Tintin mee aan de overkant van het Kanaal en van de Atlantische Oceaan. Met een beetje geluk worden die schitterende albums van Hergé er herontdekt en groeit opnieuw de belangstelling voor de tekenaar van de held met de kuif. Heeft Los Angeles ons ontmoedigd, dan kunnen New York of Washington ons nog aangenaam verrassen. In de oude persmap vonden we ook een uiterst positief stuk over onze Europese stripheld (“Hergé’s sunny creation”) in een nummer van Time uit 1958. De kleine reporter haalt er wel niet de eerste pagina, maar een andere veelbelovende jongeman poseert centraal op de coverprent, John F. Kennedy. Tintin in good company ! There is still hope for his future in the land of the free !

L’œuvre d’Hergé de l’art ? Sans le moindre doute. Ses albums : des chefs d’œuvre de narration graphique. Ses dessins originaux : des créations visuelles à l’état pur. Le tout : une source d’inspiration inépuisable pour toute une série de dessinateurs, de peintres, de sculpteurs, d’écrivains, de cinéastes, de compositeurs et même d’un architecte-urbaniste, Christian de Portzamparc… Bref, un 9e art qui a souvent inspiré les 8 arts précédents et qui continue à le faire..

Grâce à l’artiste sud-africain Siemon Allen, l’œuvre d’Hergé devient même de l’art au carré, de l’Art9^2.

Les travaux de Siemon Allen valent un détour – au moins - par son site ou par celui du Deutsche Guggenheim à Berlin, où il participe actuellement (et jusqu’au 9 avril prochain) à une exposition intitulée « Found in Translation ». Neuf artistes y exposent des œuvres autour d’un thème central, la traduction de textes et de concepts d’un langage à l’autre ou d’un art à l’autre et l’interaction explosive que suscite ce choc des cultures.

A plusieurs reprises Siemon Allen a utilisé de nombreuses cases d’Hergé dans ses installations, mettant en scène des photos, des cartes postales ou des extraits de journaux ou de bandes dessinées. A Berlin il expose Land of Black Gold II, une installation réalisée en 2004, qui est en fait un assemblage assez époustouflant de cases (sans paroles) issues de Tintin au pays de l’or noir. Cette fois, la « traduction » se trouve dans l’emploi d’un art par un autre. A d’autres reprises Siemon Allen a carrément « retraduit » les phylactères pour faire passer son message.

Un auteur « à suivre », comme on dit dans le monde du neuvième art…

© Siemon Allen (et Hergé-Moulinsart 2012 ?)

A force de se concentrer sur la bande dessinée franco-belge, on en oublierait nos voisins du nord. Et pourtant, l’esprit BD – de stripcultuur – est bien vivant aux Pays-Bas et de nombreux auteurs y ont fait leurs preuves. Et tout comme chez nous en Belgique, avec Hergé, ils ont connu leur grand maître du 9_^e Art, un certain Marten Toonder, né en 1912 et décédé en 2006.

Cet admirable artiste est sans doute moins connu internationalement que le créateur de Tintin, mais son talent de dessinateur et de conteur d’histoires est tout aussi immense. Tous ceux qui voudraient s’en convaincre, doivent se rendre au Centre Belge de la Bande Dessinée à Bruxelles, où se tient à partir d’aujourd’hui et jusqu’au 23 septembre une exposition dédiée à la vie et l'œuvre du créateur de Tom Pouce et de Panda. Ceci, à l'occasion du 100_^e anniversaire de sa naissance.

Wikipédia signale que Marten Toonder a parfois été qualifié de « Walt Disney hollandais » en raison de l’expressivité de ses personnages animaliers. Hergé ? Disney ? Mais non, Toonder ! Cela suffit amplement. Sauf que pour nous, il serait plutôt apparenté au français Calvo… Ce n’est pas plus mal non ? Quoi qu’il en soit, l’équipe du CBBD, a réalisé une superbe exposition.

Suivez Tom Pouce, of Tom Poes, en dompel je onder in de wereld van Toonder.

Een krachttoer trouwens om zoveel en zo kostbaar Toonder-materiaal bijeen te brengen in Brussel, nu alles wat Heer Bommel en soortgenoten betreft, opgeëist wordt door feestvierend Nederland. Wie een volledig overzicht wil van allé evenementen (musical inkluis !) in het teken van het eeuwfeest van de Nederlandse kunstenaar, kan terecht op de website van het toonderjaar.

Doch, als ik zo vrij mag zijn, wil ik eenieder de raad geven om zich niet te beperken tot een virtuel bezoekje aan de wereld van Toonder, maar om zich met haastige spoed naar een van de tentoonstellingen te begeven. Eén origineel zegt meer dan duizend websites, als u begrijpt wat ik bedoel. En nog één bedenking om te besluiten, de sprekende dieren in het oeuvre van Toonder zijn veel intelligenter dan die van Disney...

Tijdens mijn zoektocht voor de veiling van Sotheby's ben ik onder meer op deze aangrijpende illustratie in zwart-wit gevallen. Deze grote reproductie (400 x 300 mm.) van een vakje uit De Tartaarse helm (1951) van Willy Vandersteen is, zo vermoeden we althans, een filmbeeld of -decor, speciaal ontworpen voor een van de eerste tekenfilms van Belvision. Dit bedrijf werd door Raymond Leblanc, de stichter van het weekblad Kuifje, in het midden van de jaren 1950 opgericht met als doel "het belangrijkste productiehuis van animatiefilms in Europa te worden".

Die eerste "animaties" stelden niet veel voor. Raymond Leblanc greep terug naar de helden van zijn jeugdblad en liet zijn team creatief omspringen met een camera die gericht werd op de beeldverhalen. De camera bewoog, de beelden weinig of niet. Maar het enthousiasme van de makers én van de (jonge) kijkers was er in die dagen niet minder om. Ook een van de sterauteurs van het weekblad Kuifje, de schepper van Suske en Wiske/Bob et Bobette, was uiterst gefascineerd door deze experimenten. In die mate dat de eerste productie van Belvision in 1955 voor de BRT en de RTB één van zijn beste verhalen betrof, Het Spaanse spook. 

Ook De Tartaarse helm moet in die tijd verfilmd zijn geweest. Interessant voor ons verhaal is dat de originele tekeningen dienden aangepast te worden voor de opnames. De vakjes verder vergroot en de tekstballonnen gewist en vervangen door nieuwe decorelementen. Bevoorrechte getuigen uit die periode wisten ons te vertellen dat Willy Vandersteen met hart en ziel heeft meegewerkt aan deze films. Hij was bij de meeste opnames aanwezig en wijzigde zelf zijn tekeningen waar nodig. 

Vandaar de "historische waarde" van deze illustraties, die hier en daar soms opdoemen op beurzen of veilingen. Bij Belvision zelf bleef helaas niet zo heel veel bewaard uit die pionierstijd. We hebben inmiddels op het internet nog een paar andere beelden aangetroffen. Wie dit leest en zelf van die illustraties bezit (met Suske en Wiske, met Kuifje of met andere prille zwart-witte Belvision-helden) of ons iets meer kan vertellen over die producties, mag altijd contact opnemen. We komen zeker terug op dit onderwerp in deze blog.

Het beeld dat wij aantroffen, zal niet op de veiling in Parijs belanden (daarvoor is de materiële waarde niet hoog genoeg, zie daarvoor de catalogus van Catawiki), maar we tonen u alvast een detail van wat u in het album van Sus en Wis niet te zien krijgt. En om - voorlopig - af te sluiten, nog enkele beelden van het web.

© Willy Vandersteen 2012

Depuis notre premier article concernant la BRAFA dans lequel nous nous demandions quel est était encore l'importance de la BD dans ce salon, nous avons vu et lu qu'effectivement les exposants du neuvième art avaient choisi la voie du décoratif, et donc de la couleur, des dessins non-narratifs, des tableaux faits sur commande, oeuvres réalisées en fonction du public de ce genre de manifestation culturelle. Evolution intéressante. Cela voudrait-il dire que les "planches" d'Hergé, de Jacobs, de Franquin, de Pratt, de Morris, de Peyo, de Giraud, de Tillieux, de Jijjé ou de Bourgeon n'ont aucune chance de plaire à ces mêmes visiteurs ? Qui sait ? 

Nous restons convaincus du contraire. On verra. Suivons ensemble l'évolution du marché des originaux et prenons le temps avant de conclure. Et surtout, continuons à prendre plaisir à admirer ces grands et petits chefs d'oeuvre de la BD pure nature. Ci-joint deux images de l'expo Macherot, mettant en scène des des connaisseurs bien connus. Sont-ils un peu dépassés ? Peut-être, mais ils ont l'air tellement heureux de leur visite aux sources de cet art qui se voulait passionnant avant tout...

Bernard, Etienne, Dominique... en de anderen